Nằm trong dãy núi đá vôi phía bắc Nga Sơn, động Từ Thức — còn gọi là động Bích Đào — là thắng cảnh nổi tiếng bậc nhất của vùng đất này. Động thuộc địa bàn xã Nga Thiện cũ, nay thuộc xã Ba Đình. Năm 1992, động được công nhận là di tích thắng cảnh cấp quốc gia, và từ lâu đã được người xưa ngợi ca là "Nam thiên đệ nhất động".

Hang động của những nhũ đá kỳ ảo

Từ chân núi, du khách leo hơn trăm bậc qua tán cây rừng để lên tới cửa động. Trong lòng núi mở ra một không gian rộng, vòm trần cong cao chừng 40m, điểm tô bởi vô số nhũ đá hình thù kỳ lạ. Người xưa đặt tên cho từng khối thạch nhũ theo trí tưởng tượng: kho vàng, kho bạc, kho muối, buồng tắm của tiên, đàn tiên, quả đào tiên… Chính những nhũ đá hình trái đào đã cho động cái tên Bích Đào.

Càng vào sâu, lòng động càng huyền ảo với hồ nước ngầm trong vắt và những khối đá trắng. Ánh sáng lọt qua khe núi khiến cảnh vật lung linh như chốn bồng lai — đúng như khung cảnh mà truyền thuyết chọn làm nơi tiên ở.

Nơi Từ Thức gặp tiên

Động gắn liền với truyền thuyết chàng Từ Thức — một người từng làm quan dưới thời Trần — từ bỏ chốn quan trường, ngao du sơn thủy, rồi lạc vào cõi tiên và nên duyên cùng nàng Giáng Hương. Đến khi nhớ nhà tìm về, chàng mới hay chốn cũ đã đổi thay, người xưa không còn.

Đọc trọn câu chuyện: Sự tích Từ Thức gặp tiên ở động Bích Đào

Trên vách đá cửa động còn lưu bút tích, thơ đề của các bậc danh nho xưa — trong đó có Lê Quý Đôn — dấu vết cho thấy động đã là điểm đến của tao nhân mặc khách từ nhiều thế kỷ trước.

Đường về thăm động

Động Từ Thức nằm ở phía bắc Nga Sơn, gần ranh giới với vùng Phát Diệm (Ninh Bình), cách trung tâm Nga Sơn không xa. Từ cảnh đẹp thiên nhiên mang màu sắc tín ngưỡng dân gian, nơi đây nay đã thành điểm tham quan quen thuộc trong hành trình khám phá Nga Sơn — mảnh đất của sự tích, của núi và của biển.