Trên vách núi Thạch Bi — thuộc xã Nga Thiện cũ, nay là xã Ba Đình — có một chữ "Thần" (神) khổng lồ khắc sâu vào đá, hàng trăm năm nay vẫn là một bí ẩn chưa có lời giải trọn vẹn.

Chữ đại tự trên vách đá

Chữ "Thần" lớn cỡ một chiếc chiếu — rộng khoảng 3m, cao chừng 3,5m — nằm ở độ cao khoảng 20m trên một mặt đá phẳng dựng đứng. Nét chữ khỏe khoắn, uy nghi, nhìn từ xa đã thấy rõ.

Điều khiến chữ "Thần" trở thành huyền thoại là: không ai biết chữ được khắc từ bao giờ, do ai khắc và khắc bằng cách nào. Quanh vị trí ấy không có đường lên, không có điểm bám, khiến kỹ thuật tạo nên chữ đại tự này đến nay vẫn là câu đố với giới nghiên cứu.

Những truyền thuyết

• Nhiều tư liệu cho rằng chữ "Thần" gắn với vua Lê Thánh Tông — vị vua từng nhiều lần đề thơ, để lại bút tích ở các cửa biển miền Bắc Trung Bộ.
• Một thuyết khác chép rằng năm Tân Mão (1771), chúa Trịnh Sâm trên đường qua đây, cảm cảnh non nước hùng vĩ mà cho người khắc chữ lên núi.

Nơi cửa biển hiểm trở

Hàng nghìn năm trước, vùng Nga Sơn còn là đảo hoang giữa biển, và chân núi Thạch Bi chính là nơi cửa biển Thần Phù — cửa ải hiểm yếu bậc nhất trên đường thủy Bắc – Nam, nơi lưu truyền câu "Lênh đênh qua cửa Thần Phù / Khéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm".

Đọc thêm: Cửa Thần Phù

Chữ "Thần" trên núi Thạch Bi vì thế không chỉ là một kỳ tích khắc đá, mà còn là chứng tích cho vị thế đặc biệt của Nga Sơn nơi ranh giới sông – biển suốt chiều dài lịch sử.