[{"data":1,"prerenderedAt":131},["ShallowReactive",2],{"nhan-vat-\u002Fnhan-vat\u002Fho-quy-ly":3,"nhan-vat-lien-ke-\u002Fnhan-vat\u002Fho-quy-ly":122},{"id":4,"title":5,"body":6,"date":109,"description":110,"extension":111,"image":112,"meta":113,"namSinh":114,"navigation":115,"path":116,"queQuan":117,"seo":118,"stem":119,"tags":120,"__hash__":121},"nhanVat\u002Fnhan-vat\u002Fho-quy-ly.md","Hồ Quý Ly và dấu tích \"Hồ Vương\" trên đất Nga Sơn",{"type":7,"value":8,"toc":102},"minimark",[9,25,30,45,48,52,63,74,78,89,96],[10,11,12,16,17,20,21,24],"p",{},[13,14,15],"strong",{},"Hồ Quý Ly"," (1336 – 1407?) không phải người Nga Sơn — chính sử\nghi rõ quê ông ở hương ",[13,18,19],{},"Đại Lại",", huyện Vĩnh Ninh (Vĩnh Lộc xưa,\nnay thuộc huyện Hà Trung), tổ tiên là Hồ Hưng Dật gốc Chiết Giang\nđịnh cư ở Diễn Châu từ thế kỷ X. Nhưng trên đất Nga Sơn, vị vua\nsáng lập nhà Hồ để lại cả một chuỗi địa danh và truyền thuyết —\nđến mức dân gian quen gọi vùng này là đất của \"",[13,22,23],{},"Hồ Vương","\".",[26,27,29],"h2",{"id":28},"nhà-cải-cách-táo-bạo-của-thế-kỷ-xiv","Nhà cải cách táo bạo của thế kỷ XIV",[10,31,32,33,36,37,40,41,44],{},"Thăng tiến dưới triều Trần nhờ tài năng và thế lực ngoại thích,\nHồ Quý Ly dần nắm trọn binh quyền. Năm 1397, ông cho xây thành\nTây Đô — Thành Nhà Hồ ở Vĩnh Lộc, nay là Di sản văn hóa thế giới —\nvà ép dời đô về Thanh Hóa. Năm ",[13,34,35],{},"1400",", ông phế Trần Thiếu Đế,\nlập ",[13,38,39],{},"nhà Hồ",", đặt quốc hiệu ",[13,42,43],{},"Đại Ngu",".",[10,46,47],{},"Là nhà cải cách táo bạo bậc nhất lịch sử trung đại: phát hành\ntiền giấy Thông bảo hội sao (1396), hạn điền, hạn nô, cải cách\nthi cử, đề cao chữ Nôm — nhưng triều đại của ông quá ngắn.\nNăm 1406–1407, quân Minh xâm lược; cha con ông bị bắt ở Kỳ La\n(Hà Tĩnh), giải về Kim Lăng, và ông mất trên đất Trung Quốc.",[26,49,51],{"id":50},"đồi-hồ-và-bến-tín-ở-nga-thiện","Đồi Hồ và Bến Tín ở Nga Thiện",[10,53,54,55,58,59,62],{},"Theo khảo sát của nhà nghiên cứu Hà Mạnh Khoa (Tạp chí Nghiên cứu\nLịch sử, số 6\u002F1990), xã ",[13,56,57],{},"Nga Thiện"," còn nguyên chuỗi địa danh\ngắn với nhà Hồ. ",[13,60,61],{},"Đồi Hồ"," — ngọn đồi cao chừng 30 mét ở cuối\ndãy núi có động Từ Thức, kề tả ngạn sông Hoạt — tương truyền là nơi\nHồ Quý Ly cho quân san phẳng đỉnh làm chỗ đóng quân, trong một lần\nchiến thuyền của ông bị mắc cạn trên đường ra biển.",[10,64,65,66,69,70,73],{},"Cách chân đồi chừng 400 mét là ",[13,67,68],{},"Bến Tín"," — nơi thuyền mắc cạn.\nTương truyền dân ",[13,71,72],{},"họ Thịnh"," trong vùng đã đào bùn cát khơi ngòi\ncho nước chảy vào cứu thuyền; để ghi ơn, Hồ Quý Ly miễn sưu thuế\ncho cả họ.",[26,75,77],{"id":76},"từ-chợ-hồ-vương-đến-tên-xã-mới-2025","Từ chợ Hồ Vương đến tên xã mới 2025",[10,79,80,81,84,85,88],{},"Ở làng Ngọc Liên (xã Nga Liên cũ) có ",[13,82,83],{},"chợ Hồ Vương","; và\n",[13,86,87],{},"đường Hồ Vương"," dài gần sáu cây số chạy từ Bến Tín qua bốn xã\nNga Giáp, Nga Hải, Nga Thành, Nga Liên — tương truyền đắp theo\nmạch đường rút quân của nhà Hồ. \"Hồ Vương\" — vua Hồ — cứ thế\nthành tên đất, tên chợ, tên đường suốt sáu trăm năm.",[10,90,91,92,95],{},"Năm 2025, khi bốn xã Nga Hải, Nga Thành, Nga Giáp, Nga Liên hợp nhất,\ncái tên dân gian ấy được chọn đặt cho đơn vị hành chính mới:\n",[13,93,94],{},"xã Hồ Vương",". Sự trùng khớp thật trọn vẹn: con đường Hồ Vương xưa\nchạy qua đúng bốn xã nay mang tên nó — dấu tích vị vua cải cách\ntrở lại bản đồ sau sáu thế kỷ.",[97,98,99],"blockquote",{},[10,100,101],{},"Nga Sơn không phải quê hương Hồ Quý Ly, nhưng là nơi hiếm hoi\ntên ông còn sống trong lời ăn tiếng nói hằng ngày của người dân.\nCó lẽ vì thế mà nhiều người Nga Sơn vẫn tin vua Hồ là người\ncủa quê mình — một \"sự nhận vơ\" đáng yêu mà lịch sử\nhoàn toàn có thể mỉm cười bỏ qua.",{"title":103,"searchDepth":104,"depth":104,"links":105},"",2,[106,107,108],{"id":28,"depth":104,"text":29},{"id":50,"depth":104,"text":51},{"id":76,"depth":104,"text":77},"2026-07-15","Vị vua sáng lập nhà Hồ không sinh ra ở Nga Sơn, nhưng để lại nơi đây cả một chuỗi địa danh — Đồi Hồ, Bến Tín, chợ và đường Hồ Vương — mà một trong số đó vừa trở thành tên xã mới năm 2025.","md",null,{},"1336 – 1407?",true,"\u002Fnhan-vat\u002Fho-quy-ly","Hương Đại Lại, huyện Vĩnh Ninh (nay thuộc Hà Trung, Thanh Hóa)",{"title":5,"description":110},"nhan-vat\u002Fho-quy-ly",[39,57,23],"xFvukHErn4sy7-rZlGqEq2q-CB_ociTcozCpsVoKX6w",[123,127],{"title":124,"path":125,"stem":126,"children":-1},"Đinh Công Tráng — linh hồn của căn cứ Ba Đình","\u002Fnhan-vat\u002Fdinh-cong-trang","nhan-vat\u002Fdinh-cong-trang",{"title":128,"path":129,"stem":130,"children":-1},"Nhà thơ Hữu Loan — \"Màu tím hoa sim\" và khí phách đá núi Vân Hoàn","\u002Fnhan-vat\u002Fhuu-loan","nhan-vat\u002Fhuu-loan",1784273445391]