[{"data":1,"prerenderedAt":805},["ShallowReactive",2],{"lich-su-list":3,"dong-thoi-gian":665},[4,252,368,451,562],{"id":5,"title":6,"body":7,"date":237,"description":238,"extension":239,"image":240,"meta":241,"namBatDau":242,"namKetThuc":243,"navigation":244,"path":245,"seo":246,"stem":247,"tags":248,"__hash__":251},"lichSu\u002Flich-su\u002Fsap-xep-don-vi-hanh-chinh.md","Những lần đổi thay địa giới Nga Sơn (2019–2025)",{"type":8,"value":9,"toc":229},"minimark",[10,14,19,31,55,58,62,69,79,85,89,100,180,194,198,216],[11,12,13],"p",{},"Chỉ trong sáu năm, bản đồ hành chính Nga Sơn đã thay đổi nhiều hơn\ncả thế kỷ trước đó cộng lại. Trang này ghi chép đầy đủ từng thay đổi —\nđể tên đất, tên làng không bị lãng quên.",[15,16,18],"h2",{"id":17},"đợt-1-nghị-quyết-786nq-ubtvqh14-hiệu-lực-01122019","Đợt 1 — Nghị quyết 786\u002FNQ-UBTVQH14 (hiệu lực 01\u002F12\u002F2019)",[11,20,21,22,26,27,30],{},"Huyện Nga Sơn từ ",[23,24,25],"strong",{},"27"," đơn vị hành chính giảm còn ",[23,28,29],{},"24",":",[32,33,34,45],"ul",{},[35,36,37,40,41,44],"li",{},[23,38,39],{},"Xã Nga Lĩnh + xã Nga Nhân"," → thành lập ",[23,42,43],{},"xã Nga Phượng",";",[35,46,47,50,51,54],{},[23,48,49],{},"Xã Nga Mỹ + xã Nga Hưng"," → nhập vào ",[23,52,53],{},"thị trấn Nga Sơn",".",[11,56,57],{},"Bốn cái tên Nga Lĩnh, Nga Nhân, Nga Mỹ, Nga Hưng rời khỏi bản đồ hành chính\nsau nhiều chục năm tồn tại.",[15,59,61],{"id":60},"đợt-2-nghị-quyết-1238nq-ubtvqh15-hiệu-lực-01012025","Đợt 2 — Nghị quyết 1238\u002FNQ-UBTVQH15 (hiệu lực 01\u002F01\u002F2025)",[11,63,64,65,68],{},"Huyện Nga Sơn từ 24 đơn vị giảm còn ",[23,66,67],{},"23"," (22 xã, 1 thị trấn):",[32,70,71],{},[35,72,73,40,76,54],{},[23,74,75],{},"Xã Nga Bạch + xã Nga Trung",[23,77,78],{},"xã Nga Hiệp",[11,80,81,82,54],{},"Ít ai ngờ xã Nga Hiệp trở thành đơn vị hành chính \"ngắn tuổi\" nhất\nlịch sử Nga Sơn: chỉ tồn tại đúng ",[23,83,84],{},"6 tháng",[15,86,88],{"id":87},"đợt-3-nghị-quyết-1686nq-ubtvqh15-chính-quyền-mới-từ-0172025","Đợt 3 — Nghị quyết 1686\u002FNQ-UBTVQH15 (chính quyền mới từ 01\u002F7\u002F2025)",[11,90,91,92,95,96,99],{},"Đây là cuộc thay đổi lớn nhất: cả nước bỏ cấp huyện, tổ chức chính quyền\nđịa phương 2 cấp. ",[23,93,94],{},"Huyện Nga Sơn chấm dứt hoạt động","; 23 xã, thị trấn\nđược tổ chức lại thành ",[23,97,98],{},"6 xã mới"," trực thuộc tỉnh Thanh Hóa:",[101,102,103,116],"table",{},[104,105,106],"thead",{},[107,108,109,113],"tr",{},[110,111,112],"th",{},"Xã mới",[110,114,115],{},"Hợp thành từ",[117,118,119,130,140,150,160,170],"tbody",{},[107,120,121,127],{},[122,123,124],"td",{},[23,125,126],{},"Xã Nga Sơn",[122,128,129],{},"Thị trấn Nga Sơn, Nga Yên, Nga Thanh, Nga Hiệp, Nga Thủy",[107,131,132,137],{},[122,133,134],{},[23,135,136],{},"Xã Nga Thắng",[122,138,139],{},"Nga Văn, Nga Phượng, Nga Thạch, Nga Thắng",[107,141,142,147],{},[122,143,144],{},[23,145,146],{},"Xã Hồ Vương",[122,148,149],{},"Nga Hải, Nga Thành, Nga Giáp, Nga Liên",[107,151,152,157],{},[122,153,154],{},[23,155,156],{},"Xã Tân Tiến",[122,158,159],{},"Nga Tiến, Nga Tân, Nga Thái",[107,161,162,167],{},[122,163,164],{},[23,165,166],{},"Xã Nga An",[122,168,169],{},"Nga Điền, Nga Phú, Nga An",[107,171,172,177],{},[122,173,174],{},[23,175,176],{},"Xã Ba Đình",[122,178,179],{},"Nga Vịnh, Nga Trường, Nga Thiện, Ba Đình",[181,182,183],"blockquote",{},[11,184,185,186,189,190,193],{},"Tên ",[23,187,188],{},"Hồ Vương"," và ",[23,191,192],{},"Tân Tiến"," là hai tên hoàn toàn mới;\ncác tên Nga Sơn, Nga Thắng, Nga An, Ba Đình được giữ lại từ tên\nhuyện và các xã cũ.",[15,195,197],{"id":196},"để-không-quên","Để không quên",[11,199,200,201,205,206,209,210,189,213,215],{},"Sau ba đợt sắp xếp, những tên gọi sau không còn là đơn vị hành chính:\n",[202,203,204],"em",{},"Nga Lĩnh, Nga Nhân, Nga Mỹ, Nga Hưng"," (2019); ",[202,207,208],{},"Nga Bạch, Nga Trung"," (2025);\n",[202,211,212],{},"Nga Yên, Nga Thanh, Nga Hiệp, Nga Thủy, Nga Văn, Nga Phượng, Nga Thạch,\nNga Hải, Nga Thành, Nga Giáp, Nga Liên, Nga Tiến, Nga Tân, Nga Thái,\nNga Điền, Nga Phú, Nga Vịnh, Nga Trường, Nga Thiện",[202,214,53],{}," (7\u002F2025).",[11,217,218,219,224,225,54],{},"Mỗi tên gọi ấy vẫn sống trong ký ức, trong giấy tờ cũ, trong câu chuyện\ncủa các thế hệ. Hãy dùng ",[220,221,223],"a",{"href":222},"\u002Ftra-cuu","bảng tra cứu địa danh"," để tìm\n\"xã cũ nay thuộc xã nào\", hoặc xem ",[220,226,228],{"href":227},"\u002Fban-do","bản đồ trước \u002F sau sáp nhập",{"title":230,"searchDepth":231,"depth":231,"links":232},"",2,[233,234,235,236],{"id":17,"depth":231,"text":18},{"id":60,"depth":231,"text":61},{"id":87,"depth":231,"text":88},{"id":196,"depth":231,"text":197},"2026-07-14","Ghi chép đầy đủ ba đợt sắp xếp đơn vị hành chính đã thay đổi bản đồ Nga Sơn — từ 27 xã, thị trấn xuống còn 6 xã mới, và huyện Nga Sơn chấm dứt hoạt động từ 01\u002F7\u002F2025.","md",null,{},2019,2025,true,"\u002Flich-su\u002Fsap-xep-don-vi-hanh-chinh",{"title":6,"description":238},"lich-su\u002Fsap-xep-don-vi-hanh-chinh",[249,250],"sáp nhập","địa giới hành chính","Wdp2yIrA3-YWjrYfqCcAwMAVaR-Kv0guzssbWSuX2G4",{"id":253,"title":254,"body":255,"date":355,"description":356,"extension":239,"image":357,"meta":358,"namBatDau":359,"namKetThuc":360,"navigation":244,"path":361,"seo":362,"stem":363,"tags":364,"__hash__":367},"lichSu\u002Flich-su\u002Fkhoi-nghia-ba-dinh.md","Khởi nghĩa Ba Đình (1886–1887)",{"type":8,"value":256,"toc":349},[257,264,268,279,282,286,289,309,312,316,319,322,330,334,341,344],[11,258,259,260,263],{},"Nhắc đến Nga Sơn trong chính sử cận đại, không thể không nhắc đến\n",[23,261,262],{},"khởi nghĩa Ba Đình"," — một trong những cuộc khởi nghĩa lớn nhất\ncủa phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX.",[15,265,267],{"id":266},"căn-cứ-giữa-đồng-chiêm-trũng","Căn cứ giữa đồng chiêm trũng",[11,269,270,271,274,275,278],{},"Căn cứ Ba Đình được xây dựng trên địa bàn ba làng ",[23,272,273],{},"Mậu Thịnh, Thượng Thọ, Mỹ Khê","\n(thuộc xã Ba Đình, huyện Nga Sơn sau này). Mỗi làng có một ngôi đình,\nđứng ở đình làng này có thể nhìn thấy đình của hai làng kia — tên gọi\n",[23,276,277],{},"Ba Đình"," ra đời từ đó.",[11,280,281],{},"Địa thế nơi đây hiểm trở một cách tự nhiên: ba làng nằm giữa vùng đồng chiêm\ntrũng mênh mông nước, mùa mưa chỉ có thể tiếp cận bằng thuyền. Nghĩa quân\nđắp lũy đất, trồng tre gai, đặt trạm gác, biến ba làng thành một pháo đài\ngiữa đồng nước.",[15,283,285],{"id":284},"những-người-dựng-cờ","Những người dựng cờ",[11,287,288],{},"Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là các văn thân, võ tướng hưởng ứng chiếu Cần Vương\ncủa vua Hàm Nghi:",[32,290,291,297,303],{},[35,292,293,296],{},[23,294,295],{},"Phạm Bành"," — quan án sát trí sĩ, người huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa;",[35,298,299,302],{},[23,300,301],{},"Đinh Công Tráng"," — võ tướng quê Hà Nam, linh hồn quân sự của căn cứ;",[35,304,305,308],{},[23,306,307],{},"Hoàng Bật Đạt"," — cùng nhiều văn thân, thủ lĩnh nghĩa quân các vùng lân cận.",[11,310,311],{},"Nghĩa quân quy tụ hàng nghìn người, kiểm soát vùng rộng lớn, chặn đánh\ncác đoàn vận tải và đồn bốt Pháp trên tuyến đường thiên lý Bắc – Nam.",[15,313,315],{"id":314},"cuộc-vây-hãm-mùa-đông-18861887","Cuộc vây hãm mùa đông 1886–1887",[11,317,318],{},"Cuối năm 1886, quân Pháp mở cuộc tấn công lớn vào Ba Đình nhưng thất bại\ntrước hệ thống phòng thủ của nghĩa quân. Sang tháng 1 năm 1887, Pháp huy động\nlực lượng lớn với đại bác yểm trợ, vây chặt căn cứ nhiều tuần liền,\ntháo nước, phóng hỏa lũy tre.",[11,320,321],{},"Đêm 20 rạng 21 tháng 1 năm 1887, nghĩa quân mở đường máu rút khỏi căn cứ\nvề Mã Cao (Yên Định) tiếp tục chiến đấu. Căn cứ Ba Đình thất thủ, các thủ lĩnh\nngười hy sinh, người tuẫn tiết, nhưng tinh thần Ba Đình thì còn mãi.",[181,323,324],{},[11,325,326,327,329],{},"Năm 1945, khi chọn tên cho quảng trường nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc\nTuyên ngôn Độc lập, tên ",[23,328,277],{}," đã được chọn — để tưởng nhớ\ncuộc khởi nghĩa kiên cường trên đất Nga Sơn.",[15,331,333],{"id":332},"dấu-tích-hôm-nay","Dấu tích hôm nay",[11,335,336,337,340],{},"Khu di tích căn cứ Ba Đình ngày nay thuộc địa bàn ",[23,338,339],{},"xã Ba Đình"," —\ntên xã được giữ lại qua cả đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025,\nnhư một sự ghi nhận với lịch sử. Nơi đây còn đền thờ, bia tưởng niệm\ncác thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình.",[342,343],"hr",{},[11,345,346],{},[202,347,348],{},"Ảnh: Nghĩa quân Ba Đình bị bắt (khoảng 1887) — ảnh tư liệu thời Pháp, Wikimedia Commons (miền công cộng).",{"title":230,"searchDepth":231,"depth":231,"links":350},[351,352,353,354],{"id":266,"depth":231,"text":267},{"id":284,"depth":231,"text":285},{"id":314,"depth":231,"text":315},{"id":332,"depth":231,"text":333},"2026-07-12","Cuộc khởi nghĩa chống Pháp tiêu biểu của phong trào Cần Vương tại căn cứ Ba Đình, Nga Sơn — nơi tên gọi đã được đặt cho quảng trường Ba Đình lịch sử ở Hà Nội.","\u002Fimages\u002Fnghia-quan-ba-dinh-1887.jpg",{},1886,1887,"\u002Flich-su\u002Fkhoi-nghia-ba-dinh",{"title":254,"description":356},"lich-su\u002Fkhoi-nghia-ba-dinh",[365,277,366],"Cần Vương","chống Pháp","-REHuXXP75MRUe3tzu3vCe4X_NLj4rc5UrDwIZ0Muc8",{"id":369,"title":370,"body":371,"date":441,"description":442,"extension":239,"image":240,"meta":443,"namBatDau":240,"namKetThuc":240,"navigation":244,"path":444,"seo":445,"stem":446,"tags":447,"__hash__":450},"lichSu\u002Flich-su\u002Fcua-than-phu.md","Cửa Thần Phù — cửa biển đi vào ca dao",{"type":8,"value":372,"toc":436},[373,382,393,397,400,407,411,418,422,429],[181,374,375],{},[11,376,377,378,381],{},"Lênh đênh qua cửa Thần Phù,",[379,380],"br",{},"\nKhéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm.",[11,383,384,385,388,389,392],{},"Câu ca dao quen thuộc ấy nhắc đến một địa danh có thật:\n",[23,386,387],{},"cửa Thần Phù"," — cửa biển cổ nằm trên tuyến đường thủy huyết mạch\nBắc – Nam thuở xưa, ngày nay thuộc vùng giáp ranh giữa xã ",[23,390,391],{},"Nga Điền","\n(Nga Sơn, Thanh Hóa) và huyện Yên Mô (Ninh Bình).",[15,394,396],{"id":395},"cửa-biển-hiểm-yếu","Cửa biển hiểm yếu",[11,398,399],{},"Hàng nghìn năm trước, khi biển còn ăn sâu vào chân dãy núi đá Tam Điệp,\nthuyền bè từ Bắc vào Nam đều phải men theo đường biển qua cửa Thần Phù.\nNơi đây sóng dữ, luồng lạch hiểm trở, bao con thuyền đã chìm nơi cửa biển —\nvì thế mà thành câu ca \"khéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm\".",[11,401,402,403,406],{},"Tương truyền, một vị đạo sĩ đã giúp đoàn thuyền nhà vua dẹp yên sóng dữ\nkhi qua đây chinh phạt phương Nam. Để tưởng nhớ công ơn, nhà vua cho lập đền thờ,\nphong hiệu ",[23,404,405],{},"Áp Lãng Chân Nhân"," — \"người dẹp sóng\" — và cửa biển\nmang tên Thần Phù từ đó.",[15,408,410],{"id":409},"trong-thơ-văn-cổ","Trong thơ văn cổ",[11,412,413,414,417],{},"Thần Phù xuất hiện trong thơ của nhiều danh nhân từng qua đây:\nTrương Hán Siêu, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông… Trên vách núi đá vùng này\ncòn dấu tích chữ khắc của người xưa, trong đó nổi tiếng nhất là\nchữ ",[23,415,416],{},"«Thần»"," khổng lồ khắc trên vách núi đá (núi Bia Thần, vùng Nga Thiện –\nNga Điền), tương truyền có từ thời Lê.",[15,419,421],{"id":420},"từ-cửa-biển-thành-đồng-ruộng","Từ cửa biển thành đồng ruộng",[11,423,424,425,428],{},"Điều kỳ diệu của vùng đất này là chính ",[23,426,427],{},"quá trình biển lùi",". Phù sa\nsông Hồng, sông Đáy, sông Càn bồi đắp khiến bờ biển lùi dần ra xa;\ncửa Thần Phù từ chỗ là cửa biển sóng dữ trở thành vùng đồng ruộng,\nlàng mạc trù phú cách biển gần chục cây số như ngày nay.",[11,430,431,432,435],{},"Có thể nói, lịch sử cửa Thần Phù chính là lịch sử thu nhỏ của đất Nga Sơn:\n",[23,433,434],{},"vùng đất sinh ra từ biển",", nơi mỗi thế hệ lại tiến thêm một bước\nvề phía sóng để mở đất, lập làng.",{"title":230,"searchDepth":231,"depth":231,"links":437},[438,439,440],{"id":395,"depth":231,"text":396},{"id":409,"depth":231,"text":410},{"id":420,"depth":231,"text":421},"2026-07-05","Cửa Thần Phù, cửa biển cổ hiểm yếu trên tuyến đường thủy Bắc – Nam, nay thuộc vùng giáp ranh Nga Điền (Nga Sơn) — nơi lưu truyền câu ca \"Lênh đênh qua cửa Thần Phù\".",{},"\u002Flich-su\u002Fcua-than-phu",{"title":370,"description":442},"lich-su\u002Fcua-than-phu",[448,391,449],"địa danh cổ","ca dao","NY_f96D5nJ0TdPtxPfbVZumXILuTgK_8SZdkd4kpjkQ",{"id":452,"title":453,"body":454,"date":549,"description":550,"extension":239,"image":551,"meta":552,"namBatDau":240,"namKetThuc":240,"navigation":244,"path":553,"seo":554,"stem":555,"tags":556,"__hash__":561},"lichSu\u002Flich-su\u002Fnghe-chieu-coi-nga-son.md","Nghề chiếu cói Nga Sơn — \"Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng\"",{"type":8,"value":455,"toc":544},[456,471,478,482,493,500,504,511,514,518,521,528,537,539],[181,457,458,464],{},[11,459,460,461,463],{},"Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng,",[379,462],{},"\nVải tơ Nam Định, lụa hàng Hà Đông.",[11,465,466,467,470],{},"— Tố Hữu, ",[202,468,469],{},"Việt Bắc"," (1954)",[11,472,473,474,477],{},"Khi nhà thơ Tố Hữu chọn bốn sản vật tiêu biểu của đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ,\n",[23,475,476],{},"chiếu Nga Sơn"," đứng ở vị trí đầu tiên. Với người Nga Sơn, cây cói và manh chiếu\nkhông chỉ là sinh kế — đó là căn cước của quê hương.",[15,479,481],{"id":480},"cây-cói-trên-đất-bãi-bồi","Cây cói trên đất bãi bồi",[11,483,484,485,488,489,492],{},"Nga Sơn là vùng đất bồi ven biển, nơi nước lợ giao hòa giữa sông và biển —\nđiều kiện lý tưởng cho ",[23,486,487],{},"cây cói",": thân dài, óng, dai và bền hiếm có.\nCác xã ven biển như ",[23,490,491],{},"Nga Tân, Nga Thủy, Nga Tiến, Nga Thái, Nga Liên, Nga Điền","\n(tên gọi trước sáp nhập) bao đời nay là những cánh đồng cói mênh mông\nchạy dài ra phía biển.",[11,494,495,496,499],{},"Người Nga Sơn có câu: cói Nga Sơn ",[202,497,498],{},"\"nhỏ sợi, dai bền, trắng óng\""," —\nchiếu dệt ra mịn mặt, nằm mát về hè, đầm ấm về đông, dùng cả chục năm không sờn.",[15,501,503],{"id":502},"sản-vật-tiến-vua","Sản vật tiến vua",[11,505,506,507,510],{},"Tương truyền chiếu cói Nga Sơn — đặc biệt là loại ",[23,508,509],{},"chiếu cải hoa"," dệt công phu —\ntừng là sản vật tiến vua dưới thời phong kiến. Chiếc chiếu hoa Nga Sơn theo chân\nnhững gánh hàng xuôi ngược khắp Bắc Kỳ, Trung Kỳ, trở thành thương hiệu\nđược nhắc đến trong ca dao, tục ngữ của nhiều vùng miền.",[11,512,513],{},"Nghề dệt chiếu đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng của đôi ba người:\nngười dập go, người luồn cói, canh sợi đay cho đều tay. Tiếng go dệt\nlạch cạch từng là âm thanh quen thuộc của mọi làng quê Nga Sơn.",[15,515,517],{"id":516},"nghề-cói-hôm-nay","Nghề cói hôm nay",[11,519,520],{},"Trải qua thăng trầm — có thời điểm cây cói mất giá, đồng cói bị thu hẹp —\nnghề cói Nga Sơn vẫn bền bỉ sống. Ngày nay, bên cạnh chiếu truyền thống,\nngười Nga Sơn còn làm ra hàng trăm mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ cói:\nthảm, giỏ, túi, hộp, đồ trang trí… xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới.",[11,522,523,524,527],{},"Những cánh đồng cói xanh ngút ngát phía biển — nay thuộc địa bàn\ncác xã mới ",[23,525,526],{},"Tân Tiến, Nga Sơn, Hồ Vương, Nga An"," — vẫn tiếp tục câu chuyện\nmà cha ông đã bắt đầu từ hàng trăm năm trước: lấy sức người biến bãi bồi\nthành sản vật lừng danh.",[181,529,530],{},[11,531,532,533],{},"Xem thêm: ",[220,534,536],{"href":535},"\u002Flich-su\u002Fcoi-my-nghe-ocop","Cói Nga Sơn thời hội nhập — hàng mỹ nghệ & OCOP xuất khẩu",[342,538],{},[11,540,541],{},[202,542,543],{},"Ảnh minh họa: Nghề dệt chiếu cói truyền thống ở Việt Nam — tác giả Hong Xuan, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 3.0.",{"title":230,"searchDepth":231,"depth":231,"links":545},[546,547,548],{"id":480,"depth":231,"text":481},{"id":502,"depth":231,"text":503},{"id":516,"depth":231,"text":517},"2026-07-03","Lịch sử nghề trồng cói, dệt chiếu trăm năm của Nga Sơn, Thanh Hóa — sản vật tiến vua đi vào thơ Tố Hữu và vẫn sống động ở các xã ven biển ngày nay.","\u002Fimages\u002Fdet-chieu-coi.jpg",{},"\u002Flich-su\u002Fnghe-chieu-coi-nga-son",{"title":453,"description":550},"lich-su\u002Fnghe-chieu-coi-nga-son",[557,558,559,560],"làng nghề","chiếu cói","Nga Tân","Nga Thủy","cUbA4V06SVTebuA9ncmOutTakiYJZVQVntbzl2_O634",{"id":563,"title":564,"body":565,"date":240,"description":652,"extension":239,"image":240,"meta":653,"namBatDau":240,"namKetThuc":240,"navigation":244,"path":535,"seo":654,"stem":662,"tags":663,"__hash__":664},"lichSu\u002Flich-su\u002Fcoi-my-nghe-ocop.md","Cói Nga Sơn thời hội nhập — từ manh chiếu đến hàng mỹ nghệ xuất khẩu",{"type":8,"value":566,"toc":647},[567,577,584,588,599,603,614,625,629,640],[11,568,569,570,573,574,54],{},"Manh chiếu cói từng là sản vật tiến vua của Nga Sơn. Ngày nay, cây cói ấy vẫn\nnuôi sống vùng đất bãi bồi, nhưng đã khoác một diện mạo mới: từ chiếc chiếu\ntruyền thống, người Nga Sơn làm ra cả trăm mặt hàng ",[23,571,572],{},"thủ công mỹ nghệ"," xuất khẩu\nđi nhiều nước, và trở thành ",[23,575,576],{},"huyện dẫn đầu Thanh Hóa về sản phẩm OCOP",[181,578,579],{},[11,580,581,582],{},"Về lịch sử nghề: ",[220,583,453],{"href":553},[15,585,587],{"id":586},"vùng-cói-và-những-làng-nghề","Vùng cói và những làng nghề",[11,589,590,591,594,595,598],{},"Nga Sơn là vùng đất bồi ven biển, nước lợ — điều kiện lý tưởng cho cây cói\nnhỏ sợi, dai bền. Theo thống kê, toàn vùng có khoảng ",[23,592,593],{},"5 làng nghề cói"," cùng\nhơn chục ",[23,596,597],{},"làng có nghề cói truyền thống",", tập trung ở các xã ven biển\n(tên gọi trước sáp nhập: Nga Tân, Nga Thủy, Nga Tiến, Nga Thái, Nga Liên…) —\nnay thuộc các xã mới Tân Tiến, Nga Sơn, Hồ Vương, Nga An.",[15,600,602],{"id":601},"từ-chiếc-chiếu-đến-hàng-mỹ-nghệ","Từ chiếc chiếu đến hàng mỹ nghệ",[11,604,605,606,609,610,613],{},"Trải qua hơn ",[23,607,608],{},"150 năm",", người Nga Sơn đã biến manh chiếu mộc thành những sản phẩm\ntinh xảo. Bên cạnh chiếu cải hoa truyền thống, các cơ sở trong vùng làm ra\n",[23,611,612],{},"thảm cói trải sàn, thảm lót ô tô, giỏ, túi xách, hộp đựng đồ, dép đi trong nhà,\nlọ hoa, đồ trang trí…"," — những mặt hàng thủ công mỹ nghệ mang hoa văn riêng.",[11,615,616,617,620,621,624],{},"Sản phẩm cói mỹ nghệ Nga Sơn đã theo các đơn hàng xuất khẩu đến ",[23,618,619],{},"Nhật Bản,\nHàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, Úc, Hoa Kỳ và nhiều nước châu Âu"," (trong đó\ncó Cộng hòa Séc). Một điển hình là thương hiệu ",[23,622,623],{},"cói Ngân Khương"," — cơ sở do một\nngười con Nga Sơn trở về quê gây dựng từ năm 2018, đưa nhiều sản phẩm cói đạt\nchuẩn OCOP và tìm được thị trường xuất khẩu trực tiếp.",[15,626,628],{"id":627},"dẫn-đầu-tỉnh-về-ocop","Dẫn đầu tỉnh về OCOP",[11,630,631,632,635,636,639],{},"Nhờ đa dạng hóa sản phẩm, Nga Sơn nhiều năm là ",[23,633,634],{},"địa phương dẫn đầu Thanh Hóa\nvề số sản phẩm OCOP"," (Chương trình \"Mỗi xã một sản phẩm\"), với hàng chục sản phẩm\nđược xếp hạng từ 3 sao trở lên — phần lớn là ",[23,637,638],{},"hàng cói mỹ nghệ",", bên cạnh\nrượu truyền thống, rau củ quả sạch và các nông sản khác.",[11,641,642,643,646],{},"Cây cói, vì thế, không chỉ là ký ức \"chiếu Nga Sơn\" trong câu ca, mà còn là\n",[23,644,645],{},"sinh kế bền vững"," đưa tên đất Nga Sơn ra thị trường thế giới — vẫn trên chính\nnhững bãi bồi mà cha ông đã lấn biển mở ra.",{"title":230,"searchDepth":231,"depth":231,"links":648},[649,650,651],{"id":586,"depth":231,"text":587},{"id":601,"depth":231,"text":602},{"id":627,"depth":231,"text":628},"[object Object]",{},{"title":564,"description":655},{"Nghề cói Nga Sơn hôm nay":656,"date":657,"image":551,"tags":658},"từ chiếu cói truyền thống đến hàng thủ công mỹ nghệ và sản phẩm OCOP xuất khẩu đi Nhật, Hàn, châu Âu — Nga Sơn dẫn đầu Thanh Hóa về sản phẩm OCOP.","2026-07-17",[557,659,660,661],"cói mỹ nghệ","OCOP","xuất khẩu","lich-su\u002Fcoi-my-nghe-ocop",[],"dujmwynlK-Nn7E1yH3y5-yey6_Z32neG_f0oO0ki26w",{"id":666,"extension":667,"meta":668,"mocSuKien":669,"stem":803,"__hash__":804},"dongThoiGian\u002Fdong-thoi-gian\u002Flich-su-nga-son.yml","yml",{},[670,678,685,693,699,705,712,719,725,730,737,742,749,755,760,765,770,775,780,787,792,797],{"nam":671,"sapXep":672,"loai":673,"title":674,"description":675,"nguon":676,"to":677},"Thời Hùng Vương",-700,"truyền thuyết","Mai An Tiêm khai phá vùng bãi bồi","Theo truyền thuyết, con nuôi vua Hùng là Mai An Tiêm bị đày ra đảo hoang vùng Nga Sơn, khai khẩn đất đai và trồng nên quả dưa hấu đầu tiên — được coi là ông tổ mở đất của vùng.","Lĩnh Nam chích quái; truyền thuyết dân gian","\u002Fsu-tich\u002Fmai-an-tiem",{"nam":679,"sapXep":680,"loai":681,"title":682,"description":683,"nguon":684},"Đầu Công nguyên",1,"hành chính","Vùng đất thuộc quận Cửu Chân thời Bắc thuộc","Dưới thời Hán, vùng đất Nga Sơn nằm ở phía đông bắc huyện Dư Phát, thuộc quận Cửu Chân — một trong những quận đầu tiên của người Việt thời Bắc thuộc.","Wikipedia — Nga Sơn (huyện); Lịch sử hành chính Thanh Hóa",{"nam":686,"sapXep":687,"loai":688,"title":689,"description":690,"nguon":691,"to":692},"Năm 40 – 43",43,"lịch sử","Nữ tướng Lê Thị Hoa mở đất, chống quân Đông Hán","Tương truyền nữ tướng Lê Thị Hoa chiêu dân khai hoang lập ấp ở vùng cửa Thần Phù – Nga Sơn, hưởng ứng khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 và hy sinh năm 43 khi chống quân Mã Viện ngay trên đất mình khai phá.","Thần phả và truyền thuyết địa phương","\u002Fnhan-vat\u002Fle-thi-hoa",{"nam":694,"sapXep":695,"loai":681,"title":696,"description":697,"nguon":698},"Thời Tùy – Đường",600,"Đổi qua các tên huyện Long An, Sùng Bình","Thời Tùy, vùng đất thuộc huyện Long An; sang thời Đường thuộc huyện Sùng Bình. Các triều Đinh, Tiền Lê, Lý cơ bản giữ nguyên địa giới như thời Đường.","Wikipedia — Nga Sơn (huyện)",{"nam":700,"sapXep":701,"loai":673,"title":702,"description":703,"nguon":704,"to":444},"Thế kỷ XI (thời Lý)",1044,"Cửa Thần Phù và huyền thoại Áp Lãng Chân Nhân","Tương truyền khi vua Lý nam chinh Chiêm Thành, gặp sóng dữ ở cửa biển này thì được một đạo sĩ dẹp yên, sau được phong \"Áp Lãng Chân Nhân\". Cửa Thần Phù đi vào ca dao: \"Lênh đênh qua cửa Thần Phù…\".","Nam Ông mộng lục (Hồ Nguyên Trừng)",{"nam":706,"sapXep":707,"loai":688,"title":708,"description":709,"nguon":710,"to":711},"Năm 1372 (đời Trần)",1372,"Bia chùa Vân Lỗi — ngôi chùa cổ nhất Nga Sơn trong sử sách","Chùa Vân Lỗi (Sùng Nghiêm tự) trên núi Vân Nham có từ thời Lý; tấm bia đời Trần năm 1372 do danh sĩ Phạm Sư Mạnh soạn còn ghi việc dựng chùa, tạc tượng Tam Thế Phật — ngôi chùa lớn đầu tiên của Nga Sơn được sử sách ghi.","Văn bia chùa Vân Lỗi (Phạm Sư Mạnh, 1372)","\u002Fdanh-thang\u002Fchua-van-loi",{"nam":713,"sapXep":714,"loai":673,"title":715,"description":716,"nguon":717,"to":718},"Cuối thế kỷ XIV",1390,"Từ Thức gặp tiên ở động Bích Đào","Truyền thuyết chàng Từ Thức đời Trần từ bỏ quan trường, lạc vào cõi tiên trong động Bích Đào (động Từ Thức) và nên duyên cùng nàng Giáng Hương — một trong những huyền thoại nổi tiếng nhất của Nga Sơn.","Truyền kỳ mạn lục (Nguyễn Dữ); truyền thuyết dân gian","\u002Fsu-tich\u002Fdong-tu-thuc",{"nam":720,"sapXep":721,"loai":681,"title":722,"description":723,"nguon":698,"to":724},"Thời Trần – Hồ",1400,"Lập huyện Chi Nga; truyền thuyết nhà Hồ đóng quân","Thời Trần – Hồ lập huyện Chi Nga thuộc Ái Châu — tên hành chính đầu tiên mang chữ \"Nga\". Cùng thời, truyền thuyết nhà Hồ đóng quân để lại chuỗi địa danh Đồi Hồ, chợ và đường Hồ Vương (nguồn gốc tên xã Hồ Vương mới).","\u002Fnhan-vat\u002Fho-quy-ly",{"nam":726,"sapXep":727,"loai":681,"title":728,"description":729,"nguon":698},"Thời Hậu Lê",1500,"Huyện Chi Nga đổi thành Nga Giang, thuộc phủ Hà Trung","Sang thời Hậu Lê, huyện Chi Nga được đổi tên thành huyện Nga Giang, trực thuộc phủ Hà Trung.",{"nam":731,"sapXep":732,"loai":673,"title":733,"description":734,"nguon":735,"to":736},"Năm 1771",1771,"Chữ \"Thần\" khắc trên vách núi Thạch Bi","Tương truyền chúa Trịnh Sâm qua cửa Thần Phù, cảm cảnh non nước mà cho khắc chữ \"Thần\" khổng lồ lên vách núi Thạch Bi (một thuyết khác gán cho vua Lê Thánh Tông) — đến nay vẫn là bí ẩn chưa lời giải.","Báo Thanh Hóa; VnExpress","\u002Fdanh-thang\u002Fnui-chu-than",{"nam":738,"sapXep":739,"loai":681,"title":740,"description":741,"nguon":698},"Thế kỷ XIX (thời Nguyễn)",1830,"Huyện đổi tên thành Nga Sơn","Dưới triều Nguyễn, huyện Nga Giang được đổi tên thành huyện Nga Sơn — tên gọi được giữ cho đến khi bỏ cấp huyện năm 2025.",{"nam":743,"sapXep":744,"loai":688,"title":745,"description":746,"nguon":747,"to":748},"Năm 1843",1843,"Mai Anh Tuấn đỗ Đình nguyên Thám hoa","Mai Anh Tuấn, người làng Thạch Giản (Nga Thạch), đỗ Đình nguyên Thám hoa khoa Quý Mão 1843 — vị Thám hoa đầu tiên của triều Nguyễn, nổi tiếng khí tiết cương trực.","Quốc triều hương khoa lục; Các nhà khoa bảng Việt Nam","\u002Fnhan-vat\u002Fmai-anh-tuan",{"nam":750,"sapXep":751,"loai":688,"title":752,"description":753,"nguon":754,"to":553},"Giữa thế kỷ XIX",1855,"Nghề trồng cói, dệt chiếu thành nghề trứ danh","Trên vùng bãi bồi nước lợ, nghề trồng cói và dệt chiếu Nga Sơn phát triển thành nghề nổi tiếng, đi vào ca dao \"Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng\"; chiếu cải hoa từng là sản vật tiến vua.","Ca dao; Báo Công Thương (moit.gov.vn)",{"nam":756,"sapXep":359,"loai":688,"title":757,"description":758,"nguon":759,"to":361},"Năm 1886 – 1887","Khởi nghĩa Ba Đình chống Pháp","Căn cứ Ba Đình (ba làng Mậu Thịnh – Thượng Thọ – Mỹ Khê) trở thành một trong những cuộc khởi nghĩa lớn nhất của phong trào Cần Vương, do Phạm Bành và Đinh Công Tráng lãnh đạo. Tên Ba Đình sau được đặt cho quảng trường ở Hà Nội.","Đại Nam thực lục; sử liệu phong trào Cần Vương",{"nam":761,"sapXep":762,"loai":681,"title":763,"description":764,"nguon":698},"Năm 1945",1945,"Sau Cách mạng Tháng Tám, Nga Sơn là một huyện của Thanh Hóa","Cách mạng Tháng Tám thành công, bỏ cấp phủ; Nga Sơn trở thành một huyện trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.",{"nam":766,"sapXep":767,"loai":681,"title":768,"description":769,"nguon":698},"Năm 1977",1977,"Nhập Hà Trung và Nga Sơn thành huyện Trung Sơn","Năm 1977, hai huyện Hà Trung và Nga Sơn được hợp nhất thành huyện Trung Sơn.",{"nam":771,"sapXep":772,"loai":681,"title":773,"description":774,"nguon":698},"Năm 1982",1982,"Tách lại thành hai huyện Hà Trung và Nga Sơn","Năm 1982, huyện Trung Sơn được chia lại thành hai huyện với tên cũ là Hà Trung và Nga Sơn.",{"nam":776,"sapXep":777,"loai":681,"title":778,"description":779,"nguon":698},"Ngày 23\u002F12\u002F1988",1988,"Thành lập thị trấn Nga Sơn","Thị trấn Nga Sơn — huyện lỵ — được thành lập trên cơ sở một phần đất của hai xã Nga Mỹ và Nga Yên.",{"nam":781,"sapXep":782,"loai":688,"title":783,"description":784,"nguon":785,"to":786},"Năm 1992",1992,"Động Từ Thức được xếp hạng di tích quốc gia","Động Từ Thức (động Bích Đào) được công nhận là di tích thắng cảnh cấp quốc gia, khẳng định giá trị \"Nam thiên đệ nhất động\" của vùng đất.","Hồ sơ xếp hạng di tích","\u002Fdanh-thang\u002Fdong-tu-thuc",{"nam":788,"sapXep":242,"loai":681,"title":789,"description":790,"nguon":791,"to":245},"01\u002F12\u002F2019","Sắp xếp đơn vị hành chính đợt đầu","Theo Nghị quyết 786\u002F2019, Nga Lĩnh và Nga Nhân hợp thành xã Nga Phượng; Nga Mỹ, Nga Hưng nhập vào thị trấn Nga Sơn.","NQ 786\u002FNQ-UBTVQH14",{"nam":793,"sapXep":243,"loai":681,"title":794,"description":795,"nguon":796,"to":222},"01\u002F01\u002F2025","Nga Bạch và Nga Trung hợp thành xã Nga Hiệp","Theo Nghị quyết 1238\u002F2024, hai xã Nga Bạch và Nga Trung hợp thành xã Nga Hiệp (xã này chỉ tồn tại 6 tháng trước lần sắp xếp tiếp theo).","NQ 1238\u002FNQ-UBTVQH15",{"nam":798,"sapXep":799,"loai":681,"title":800,"description":801,"nguon":802,"to":245},"01\u002F7\u002F2025",2025.5,"Bỏ cấp huyện — 23 đơn vị thành 6 xã mới","Theo Nghị quyết 1686\u002F2025, bỏ cấp huyện Nga Sơn; 23 đơn vị hành chính cũ được sắp xếp thành 6 xã mới: Nga Sơn, Nga Thắng, Hồ Vương, Tân Tiến, Nga An, Ba Đình — chính quyền xã mới hoạt động từ 01\u002F7\u002F2025.","NQ 1686\u002FNQ-UBTVQH15","dong-thoi-gian\u002Flich-su-nga-son","lNqcQIBqMotXeysrs83I4gLXWeLFnNhMdqNGawyHYq8",1784273444196]