[{"data":1,"prerenderedAt":878},["ShallowReactive",2],{"danh-thang-list":3},[4,115,220,284,390,468,570,656,769],{"id":5,"title":6,"body":7,"date":100,"description":101,"extension":102,"image":103,"meta":104,"navigation":105,"path":106,"seo":107,"stem":108,"tags":109,"xa":113,"xepHang":103,"__hash__":114},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fden-xuan-dai.md","Đền Xuân Đài — nơi thờ Đức Thánh Trần bên vùng biển Nga Thủy",{"type":8,"value":9,"toc":94},"minimark",[10,35,40,49,52,56,75,78],[11,12,13,14,18,19,22,23,26,27,30,31,34],"p",{},"Ở vùng ven biển phía đông Nga Sơn — làng ",[15,16,17],"strong",{},"Xuân Đài",", xã ",[15,20,21],{},"Nga Thủy"," cũ,\nnay thuộc ",[15,24,25],{},"xã Nga Sơn"," — có một ngôi đền cổ thờ vị anh hùng dân tộc được\nnhân dân tôn kính bậc nhất: ",[15,28,29],{},"Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn",", tức\n",[15,32,33],{},"Đức Thánh Trần",".",[36,37,39],"h2",{"id":38},"nơi-thờ-đức-thánh-trần","Nơi thờ Đức Thánh Trần",[11,41,42,45,46,48],{},[15,43,44],{},"Đền Xuân Đài"," thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn — người ba lần lãnh đạo\nquân dân Đại Việt đánh tan quân Nguyên – Mông ở thế kỷ XIII. Sau khi mất, ông\nđược nhân dân khắp nơi lập đền thờ, tôn là ",[15,47,33],{}," — vị thánh trong\ntín ngưỡng dân gian, được xem như chỗ dựa tinh thần, phù hộ cho quốc thái dân an.",[11,50,51],{},"Với cư dân vùng biển Nga Thủy — nơi bao đời gắn với sông nước, nghề cói và nghề\nchài lưới — đền Xuân Đài là chốn linh thiêng để gửi gắm niềm tin vào sự chở che\ncủa Đức Thánh Trần trước sóng gió.",[36,53,55],{"id":54},"di-tích-và-lễ-hội","Di tích và lễ hội",[11,57,58,59,62,63,66,67,70,71,74],{},"Đền Xuân Đài đã được xếp hạng ",[15,60,61],{},"di tích lịch sử – văn hóa",". Hằng năm, vào dịp\n",[15,64,65],{},"tháng 8 âm lịch"," — gắn với ngày giỗ Đức Thánh Trần (",[15,68,69],{},"20 tháng 8 âm lịch",") —\nnhân dân trong vùng mở ",[15,72,73],{},"lễ hội truyền thống đền Xuân Đài"," với lễ rước, dâng hương,\ntế lễ trang nghiêm cùng các hoạt động văn hóa, thu hút đông đảo người dân và\ncon em quê hương về dự.",[11,76,77],{},"Lễ hội vừa là dịp tưởng nhớ, tri ân công đức của vị anh hùng dân tộc, vừa gìn giữ\nnếp sinh hoạt tín ngưỡng cộng đồng lâu đời của làng quê ven biển Nga Sơn.",[79,80,81],"blockquote",{},[11,82,83,84,89,90],{},"Xem thêm: ",[85,86,88],"a",{"href":87},"\u002Fdia-danh\u002Fxa-nga-son","Xã Nga Sơn"," · ",[85,91,93],{"href":92},"\u002Flich-su\u002Fnghe-chieu-coi-nga-son","Nghề chiếu cói Nga Sơn",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":97},"",2,[98,99],{"id":38,"depth":96,"text":39},{"id":54,"depth":96,"text":55},"2026-07-17","Đền Xuân Đài ở làng Xuân Đài, xã Nga Thủy (nay thuộc xã Nga Sơn) — di tích lịch sử văn hóa thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, có lễ hội truyền thống dịp giỗ Đức Thánh Trần tháng 8 âm lịch.","md",null,{},true,"\u002Fdanh-thang\u002Fden-xuan-dai",{"title":6,"description":101},"danh-thang\u002Fden-xuan-dai",[110,111,112,21],"danh thắng","di tích","Trần Hưng Đạo","Xã Nga Sơn (Nga Thủy cũ)","Nyhgy7R5tZmu0ECHxuTolTkvgHeW1v3zWOnNWu2i6mY",{"id":116,"title":117,"body":118,"date":209,"description":210,"extension":102,"image":103,"meta":211,"navigation":105,"path":212,"seo":213,"stem":214,"tags":215,"xa":218,"xepHang":103,"__hash__":219},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fchua-han-son.md","Chùa Hàn Sơn — ngôi chùa cổ bên cửa Thần Phù",{"type":8,"value":119,"toc":204},[120,142,146,161,170,174,189,193],[11,121,122,125,126,129,130,133,134,137,138,34],{},[15,123,124],{},"Chùa Hàn Sơn"," là ngôi chùa cổ nằm bên ",[15,127,128],{},"cửa biển Thần Phù"," xưa, trên địa bàn\nxã ",[15,131,132],{},"Nga Điền"," cũ, nay thuộc ",[15,135,136],{},"xã Nga An",". Chùa gắn liền với vùng cửa biển\ntừng nổi danh hiểm trở trong lịch sử — nơi lưu truyền câu ",[139,140,141],"em",{},"\"Lênh đênh qua cửa\nThần Phù \u002F Khéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm\"",[36,143,145],{"id":144},"ngôi-chùa-cổ-hơn-hai-thế-kỷ","Ngôi chùa cổ hơn hai thế kỷ",[11,147,148,149,152,153,156,157,160],{},"Theo tư liệu địa phương, chùa Hàn Sơn được dựng vào năm ",[15,150,151],{},"1797",", mang lối\nkiến trúc ",[15,154,155],{},"chữ Đinh"," truyền thống. Trải qua hơn hai thế kỷ, chùa vẫn lưu giữ\nnhiều ",[15,158,159],{},"hiện vật cổ",", là chứng tích cho đời sống tín ngưỡng lâu đời của cư dân\nvùng cửa biển Nga Sơn.",[79,162,163],{},[11,164,165,166],{},"Đọc thêm về vùng cửa biển: ",[85,167,169],{"href":168},"\u002Flich-su\u002Fcua-than-phu","Cửa Thần Phù",[36,171,173],{"id":172},"lễ-hội-chùa-hàn-sơn-cửa-thần-phù","Lễ hội chùa Hàn Sơn – cửa Thần Phù",[11,175,176,177,180,181,184,185,188],{},"Hằng năm vào ",[15,178,179],{},"ngày 9 – 10 tháng 3 âm lịch",", chùa Hàn Sơn mở ",[15,182,183],{},"lễ hội truyền thống\nchùa Hàn Sơn – cửa Thần Phù",". Phần lễ có lễ thỉnh Tổ, thỉnh Phật, lễ cầu an và\nrước kiệu; phần hội có liên hoan văn nghệ các làng và đặc biệt là ",[15,186,187],{},"lễ thả đèn\nhoa đăng"," trên dòng nước cửa Thần Phù — những ngọn đèn trôi lung linh gợi lại\ncảnh sông nước một thời của cửa biển cổ. Lễ hội thu hút đông đảo nhân dân và\ndu khách thập phương về dâng hương, vãn cảnh.",[36,190,192],{"id":191},"bên-dòng-nước-cửa-thần-phù","Bên dòng nước cửa Thần Phù",[11,194,195,196,199,200,203],{},"Nằm ở nơi sông gặp biển, chùa Hàn Sơn có vị trí đắc địa về cảnh quan: một bên\nlà dòng nước, một bên là núi. Chính khung cảnh sông nước — núi non ấy, cộng với\nbề dày lịch sử của cửa Thần Phù, khiến chùa Hàn Sơn trở thành điểm đến vừa\n",[15,197,198],{},"tâm linh"," vừa giàu ",[15,201,202],{},"chiều sâu văn hóa"," của vùng đất Nga Sơn.",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":205},[206,207,208],{"id":144,"depth":96,"text":145},{"id":172,"depth":96,"text":173},{"id":191,"depth":96,"text":192},"2026-07-16","Chùa Hàn Sơn ở Nga Điền (nay thuộc xã Nga An), Nga Sơn — ngôi chùa cổ dựng năm 1797 bên cửa biển Thần Phù xưa, lưu giữ nhiều hiện vật cổ và gắn với vùng cửa biển giàu truyền tích.",{},"\u002Fdanh-thang\u002Fchua-han-son",{"title":117,"description":210},"danh-thang\u002Fchua-han-son",[110,216,217,132],"chùa","cửa Thần Phù","Xã Nga An (Nga Điền cũ)","R0d_qnPD3O_P0NAiA-CGFFM41ip9sClRd1ofnrzaeSk",{"id":221,"title":222,"body":223,"date":209,"description":276,"extension":102,"image":103,"meta":277,"navigation":105,"path":278,"seo":279,"stem":280,"tags":281,"xa":282,"xepHang":103,"__hash__":283},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fchua-tien.md","Chùa Tiên Nga An — cảnh chùa bên hồ dưới chân núi",{"type":8,"value":224,"toc":272},[225,235,239,258,261,265],[11,226,227,230,231,234],{},[15,228,229],{},"Chùa Tiên"," là một trong những cảnh chùa đẹp và yên bình của Nga Sơn,\ntọa lạc trên địa bàn xã ",[15,232,233],{},"Nga An",". Chùa nằm trong một khuôn viên rộng,\ndựa lưng vào núi và soi mình bên mặt hồ — khung cảnh sơn thủy hữu tình\nhiếm có của vùng đất bãi bồi ven biển.",[36,236,238],{"id":237},"chùa-bên-hồ-dưới-chân-núi","Chùa bên hồ, dưới chân núi",[11,240,241,242,245,246,249,250,253,254,257],{},"Chùa Tiên nằm trong khuôn viên rộng tới khoảng ",[15,243,244],{},"8 ha",", được bao quanh bởi\n",[15,247,248],{},"hồ Đồng Vụa",". Phía sau chùa là ",[15,251,252],{},"núi Nhà Bà",", nơi dân gian truyền tụng có\ndấu tích ",[15,255,256],{},"\"bàn cờ tiên\""," trên đá — gắn với những câu chuyện về cõi tiên vốn\nin đậm trong tâm thức người Nga Sơn, quê hương của động Từ Thức.",[11,259,260],{},"Không gian thoáng đãng, cây xanh, mặt nước và núi đá làm nên vẻ tĩnh lặng,\nthanh thoát, khiến chùa Tiên vừa là nơi lễ Phật, vừa là chốn vãn cảnh cho\nngười dân và khách thập phương.",[36,262,264],{"id":263},"điểm-đến-tâm-linh-của-vùng-đất","Điểm đến tâm linh của vùng đất",[11,266,267,268,271],{},"Cùng với động Từ Thức, đền Mai An Tiêm và các di tích khác, chùa Tiên góp phần\nlàm nên bức tranh ",[15,269,270],{},"danh thắng — tâm linh"," phong phú của Nga Sơn. Về Nga An\nvãn cảnh chùa Tiên, du khách tìm được một khoảng lặng an yên giữa thiên nhiên\nsông núi của quê hương xứ Thanh.",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":273},[274,275],{"id":237,"depth":96,"text":238},{"id":263,"depth":96,"text":264},"Chùa Tiên ở xã Nga An, Nga Sơn — ngôi chùa tọa lạc trong khuôn viên rộng bên hồ Đồng Vụa, dưới chân núi Nhà Bà với truyền tích \"bàn cờ tiên\", là điểm đến tâm linh yên bình của vùng đất.",{},"\u002Fdanh-thang\u002Fchua-tien",{"title":222,"description":276},"danh-thang\u002Fchua-tien",[110,216,233,198],"Xã Nga An","Pq4d_t2UUkFE--QSiWeg2pBRGtOi0tNlUVgm44RQ-lA",{"id":285,"title":286,"body":287,"date":209,"description":380,"extension":102,"image":103,"meta":381,"navigation":105,"path":382,"seo":383,"stem":384,"tags":385,"xa":388,"xepHang":103,"__hash__":389},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fchua-van-loi.md","Chùa Vân Lỗi (Sùng Nghiêm tự) — ngôi chùa cổ nhất Nga Sơn trong sử sách",{"type":8,"value":288,"toc":375},[289,308,312,327,334,342,346,361,364,368],[11,290,291,292,295,296,299,300,303,304,307],{},"Nằm trên sườn ",[15,293,294],{},"núi Vân Nham"," (còn gọi núi Vân Lỗi), ở làng ",[15,297,298],{},"Vân Hoàn"," phía nam\nNga Sơn — nay thuộc ",[15,301,302],{},"xã Nga Thắng"," — ",[15,305,306],{},"chùa Vân Lỗi"," là ngôi chùa cổ mang bề dày\nlịch sử vào bậc nhất của vùng đất này.",[36,309,311],{"id":310},"ngôi-chùa-lớn-đầu-tiên-được-sử-sách-ghi","Ngôi chùa lớn đầu tiên được sử sách ghi",[11,313,314,315,318,319,322,323,326],{},"Chùa ban đầu có tên ",[15,316,317],{},"Sùng Nghiêm tự",", về sau quen gọi là chùa Vân Lỗi. Đây được xem\nlà ",[15,320,321],{},"ngôi chùa lớn đầu tiên của Nga Sơn được ghi vào sử sách",". Theo văn bia quanh chùa,\nchùa được dựng từ ",[15,324,325],{},"thời Lý"," — tức đã tồn tại gần một nghìn năm.",[11,328,329,330,333],{},"Chùa dựa lưng vào núi, ở độ cao khoảng 20m so với mặt đất, nhìn ra vùng đồng bãi ven\ntả ngạn ",[15,331,332],{},"sông Đò Lèn"," — con sông nối ra biển gắn với lịch sử giao thương của cả vùng\nđất Nga Thắng.",[79,335,336],{},[11,337,83,338],{},[85,339,341],{"href":340},"\u002Fdia-danh\u002Fxa-nga-thang","Xã Nga Thắng",[36,343,345],{"id":344},"di-sản-văn-bia-quý-giá","Di sản văn bia quý giá",[11,347,348,349,352,353,356,357,360],{},"Điều làm nên giá trị đặc biệt của chùa Vân Lỗi là ",[15,350,351],{},"kho văn bia"," còn lưu. Nổi bật là\ntấm bia đời ",[15,354,355],{},"Trần, năm 1372",", do danh sĩ ",[15,358,359],{},"Phạm Sư Mạnh"," soạn — ghi lại việc vị đại\nhòa thượng trụ trì chùa Khánh Lâm phát nguyện dựng chùa trên núi Vân Lỗi, tạc tượng\nTam Thế Phật, mở am và cúng ruộng cho chùa.",[11,362,363],{},"Những tấm bia đá qua các đời là nguồn tư liệu quý để hiểu về đời sống Phật giáo và\nlịch sử vùng đất Nga Sơn xưa.",[36,365,367],{"id":366},"điểm-dừng-chân-của-bao-thế-hệ","Điểm dừng chân của bao thế hệ",[11,369,370,371,374],{},"Vì nằm gần ",[15,372,373],{},"đường thiên lý Bắc – Nam",", chùa Vân Lỗi – núi Vân Nham từ xưa đã là điểm\ndừng chân của vua chúa, quan lại, tao nhân mặc khách trên hành trình Bắc – Nam. Cảnh\nchùa cổ giữa non nước hữu tình khiến nơi đây trở thành một danh thắng đáng ghé của\nNga Sơn ngày nay.",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":376},[377,378,379],{"id":310,"depth":96,"text":311},{"id":344,"depth":96,"text":345},{"id":366,"depth":96,"text":367},"Chùa Vân Lỗi, tức Sùng Nghiêm tự, ở làng Vân Hoàn, núi Vân Nham (nay thuộc xã Nga Thắng), Nga Sơn — ngôi chùa lớn đầu tiên của Nga Sơn được sử sách ghi lại, còn tấm bia đời Trần năm 1372 do Phạm Sư Mạnh soạn.",{},"\u002Fdanh-thang\u002Fchua-van-loi",{"title":286,"description":380},"danh-thang\u002Fchua-van-loi",[110,216,386,387],"văn bia","Nga Thắng","Xã Nga Thắng (Vân Hoàn — Nga Thạch cũ)","Ps-5ej4--d3juMjemQQNPApYAJVbYrDBLiQGesmwtbk",{"id":391,"title":392,"body":393,"date":209,"description":458,"extension":102,"image":103,"meta":459,"navigation":105,"path":460,"seo":461,"stem":462,"tags":463,"xa":466,"xepHang":103,"__hash__":467},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fden-le-thi-hoa.md","Đền thờ nữ tướng Lê Thị Hoa — nơi tri ân người mở đất",{"type":8,"value":394,"toc":454},[395,409,413,420,429,433,447],[11,396,397,398,401,402,405,406,34],{},"Giữa vùng đất Nga Thiện cũ — nay thuộc ",[15,399,400],{},"xã Ba Đình"," — có một ngôi đền cổ thờ người\nđược dân gian coi là ",[15,403,404],{},"\"thành hoàng mở đất\""," của cả vùng: ",[15,407,408],{},"nữ tướng Lê Thị Hoa",[36,410,412],{"id":411},"vị-nữ-tướng-của-hai-bà-trưng","Vị nữ tướng của Hai Bà Trưng",[11,414,415,416,419],{},"Tương truyền gần hai nghìn năm trước, khi phần lớn Nga Sơn còn là bãi biển sình lầy,\nLê Thị Hoa đã đưa dân về vùng cửa biển Thần Phù khai hoang lập ấp, đồng thời ngầm\nchiêu mộ nghĩa binh. Năm 40, bà đem quân hưởng ứng cuộc khởi nghĩa của ",[15,417,418],{},"Hai Bà Trưng",",\nrồi từ chối tước lộc để trở về tiếp tục cùng dân mở đất. Năm 43, khi quân Đông Hán của\nMã Viện kéo sang, bà lãnh đạo nghĩa binh chống trả và hy sinh ngay trên vùng đất mình\nđã khai phá.",[79,421,422],{},[11,423,424,425],{},"Đọc trọn tiểu sử: ",[85,426,428],{"href":427},"\u002Fnhan-vat\u002Fle-thi-hoa","Nữ tướng Lê Thị Hoa — người khai hoang đất Nga Sơn",[36,430,432],{"id":431},"đền-thờ-ở-làng-ngũ-kiên","Đền thờ ở làng Ngũ Kiên",[11,434,435,436,439,440,443,444,446],{},"Tưởng nhớ công đức \"khai sơn phá thạch\" và khí tiết của bà, người dân lập ",[15,437,438],{},"đền thờ\nnữ tướng Lê Thị Hoa"," tại làng ",[15,441,442],{},"Ngũ Kiên",", xã Nga Thiện (cũ). Đền đã được xếp hạng\n",[15,445,61],{},". Hằng năm, dân làng mở hội tế lễ để tri ân người nữ tướng —\nvị thành hoàng mở đất của quê hương.",[11,448,449,450,453],{},"Cùng với động Từ Thức, động Bạch Á và núi chữ Thần, đền thờ Lê Thị Hoa góp phần làm nên\nmột vùng ",[15,451,452],{},"danh thắng – di tích"," dày đặc trên đất Ba Đình ngày nay, nơi lịch sử mở đất\ncủa Nga Sơn được lưu giữ suốt gần hai thiên niên kỷ.",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":455},[456,457],{"id":411,"depth":96,"text":412},{"id":431,"depth":96,"text":432},"Đền thờ nữ tướng Lê Thị Hoa ở làng Ngũ Kiên, Nga Thiện (nay thuộc xã Ba Đình), Nga Sơn — di tích lịch sử văn hóa thờ vị nữ tướng của Hai Bà Trưng, người tương truyền đã khai hoang lập nên những làng đầu tiên của Nga Sơn.",{},"\u002Fdanh-thang\u002Fden-le-thi-hoa",{"title":392,"description":458},"danh-thang\u002Fden-le-thi-hoa",[110,111,464,465],"Lê Thị Hoa","Nga Thiện","Xã Ba Đình (Nga Thiện cũ)","k0Ku5X7so141fIXF-PIuFX9VQU7Wr7AWgLgAQipFFtM",{"id":469,"title":470,"body":471,"date":209,"description":559,"extension":102,"image":560,"meta":561,"navigation":105,"path":562,"seo":563,"stem":564,"tags":565,"xa":568,"xepHang":103,"__hash__":569},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fden-mai-an-tiem.md","Đền thờ Mai An Tiêm — nơi tưởng nhớ ông tổ mở đất",{"type":8,"value":472,"toc":555},[473,494,498,513,522,526,537,547,550],[11,474,475,476,479,480,483,484,487,488,133,491,493],{},"Về Nga Sơn, không thể không ghé ",[15,477,478],{},"đền thờ Mai An Tiêm"," — nơi người dân tưởng nhớ\nvị ",[15,481,482],{},"ông tổ mở đất",", người mà truyền thuyết gắn với ",[15,485,486],{},"quả dưa hấu"," đầu tiên\ncủa nước Việt. Đền tọa lạc trên địa bàn xã ",[15,489,490],{},"Nga Phú",[15,492,136],{},",\ndưới chân núi nhìn ra vùng bãi bồi ven biển — chính vùng đất mà sự tích kể rằng\nAn Tiêm đã khai phá.",[36,495,497],{"id":496},"nơi-thờ-vị-ông-tổ-quả-dưa","Nơi thờ vị ông tổ quả dưa",[11,499,500,501,504,505,508,509,512],{},"Đền thờ ",[15,502,503],{},"Mai Yển",", hiệu ",[15,506,507],{},"An Tiêm"," — người con nuôi vua Hùng bị đày ra đảo\nhoang, đã bằng ý chí tự lực dựng nên cơ nghiệp và trồng nên giống dưa hấu.\nVới người Nga Sơn, ông không chỉ là nhân vật truyền thuyết mà còn là biểu tượng\ncủa tinh thần ",[15,510,511],{},"\"lấn biển, mở đất\""," đã theo suốt bao thế hệ.",[79,514,515],{},[11,516,517,518],{},"Đọc thêm: ",[85,519,521],{"href":520},"\u002Fsu-tich\u002Fmai-an-tiem","Sự tích Mai An Tiêm và quả dưa hấu",[36,523,525],{"id":524},"lễ-hội-mai-an-tiêm","Lễ hội Mai An Tiêm",[11,527,528,529,532,533,536],{},"Hằng năm, vào ",[15,530,531],{},"trung tuần tháng 3 âm lịch",", người dân mở ",[15,534,535],{},"lễ hội Mai An Tiêm","\ntại đền. Lễ hội có phần lễ rước, tế lễ trang nghiêm và phần hội với các trò chơi\ndân gian, thu hút đông đảo con em Nga Sơn khắp nơi trở về. Đây vừa là dịp tri ân\nbậc tiền nhân mở đất, vừa là ngày hội gắn kết cộng đồng của cả vùng.",[11,538,539,540,542,543,546],{},"Đền thờ và lễ hội Mai An Tiêm là điểm đến kết hợp giữa ",[15,541,198],{}," và ",[15,544,545],{},"truyền thống",",\nnơi câu chuyện mở đất từ thuở vua Hùng vẫn được kể lại cho lớp lớp cháu con.",[548,549],"hr",{},[11,551,552],{},[139,553,554],{},"Ảnh: Đền thờ Mai An Tiêm (Nga Sơn) — tác giả Mai Trung Dung, Wikimedia Commons (miền công cộng).",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":556},[557,558],{"id":496,"depth":96,"text":497},{"id":524,"depth":96,"text":525},"Đền thờ Mai An Tiêm ở Nga Phú (nay thuộc xã Nga An), Nga Sơn — nơi thờ ông tổ quả dưa hấu, gắn với lễ hội Mai An Tiêm tổ chức trung tuần tháng 3 âm lịch hằng năm.","\u002Fimages\u002Fden-mai-an-tiem.jpg",{},"\u002Fdanh-thang\u002Fden-mai-an-tiem",{"title":470,"description":559},"danh-thang\u002Fden-mai-an-tiem",[110,111,566,567],"Mai An Tiêm","lễ hội","Xã Nga An (Nga Phú cũ)","Vg_kpwk7BsBWmMv-8nLrIi6RoYxVFnlAS7Q8Wo9-Gvw",{"id":571,"title":572,"body":573,"date":209,"description":647,"extension":102,"image":103,"meta":648,"navigation":105,"path":649,"seo":650,"stem":651,"tags":652,"xa":466,"xepHang":103,"__hash__":655},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fdong-bach-a.md","Động Bạch Á — hang thờ Phật với đôi rồng đá thời Hồ",{"type":8,"value":574,"toc":642},[575,586,590,601,605,624,635,639],[11,576,577,578,581,582,133,584,34],{},"Cùng nằm trong vùng núi đá vôi phía bắc Nga Sơn với động Từ Thức, ",[15,579,580],{},"động Bạch Á","\nlà một hang thờ Phật cổ, ẩn chứa những di vật điêu khắc quý giá. Động thuộc địa bàn\nxã ",[15,583,465],{},[15,585,400],{},[36,587,589],{"id":588},"hang-đá-thờ-phật","Hang đá thờ Phật",[11,591,592,593,596,597,600],{},"Động Bạch Á là một hang đá khá rộng rãi, ",[15,594,595],{},"cửa chính hướng tây nam",", nằm ở độ cao\nkhoảng ",[15,598,599],{},"10m"," so với chân núi. Từ xa xưa, đây đã là nơi thờ Phật của cư dân trong vùng,\nkhông gian trầm mặc, u tịch giữa lòng núi đá.",[36,602,604],{"id":603},"đôi-rồng-đá-mang-dấu-ấn-thời-hồ","Đôi rồng đá mang dấu ấn thời Hồ",[11,606,607,608,611,612,615,616,619,620,623],{},"Di vật quý nhất trong động là ",[15,609,610],{},"đôi rồng đá"," chầu hai bên bậc lên, được tạc rất\nđẹp từ ",[15,613,614],{},"đá vôi trắng",". Các nhà nghiên cứu nhận thấy đôi rồng này có nét rất gần gũi\nvới ",[15,617,618],{},"đôi rồng đá ở Thành nhà Hồ"," — tức phong cách điêu khắc ",[15,621,622],{},"cuối thế kỷ XIV,\nđầu thế kỷ XV",". Chi tiết ấy càng có ý nghĩa với Nga Sơn, vùng đất gắn với nhiều\ntruyền tích thời nhà Hồ.",[11,625,626,627,630,631,634],{},"Ngoài đôi rồng, động còn lưu giữ nhiều hiện vật mang dấu ấn điêu khắc của nhiều thời kỳ:\n",[15,628,629],{},"tượng quan hầu, tượng Phật cổ",", cùng những ",[15,632,633],{},"tác phẩm thơ đề"," quý hiếm được\ntruyền lại qua nhiều đời.",[36,636,638],{"id":637},"một-điểm-đến-của-di-sản-nga-sơn","Một điểm đến của di sản Nga Sơn",[11,640,641],{},"Với những giá trị lịch sử, văn hóa và điêu khắc độc đáo ấy, động Bạch Á là một điểm\ntham quan đáng chú ý trong quần thể danh thắng của xã Ba Đình ngày nay — nơi hội tụ\nđộng Từ Thức, đền thờ nữ tướng Lê Thị Hoa, núi chữ Thần và động Bạch Á.",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":643},[644,645,646],{"id":588,"depth":96,"text":589},{"id":603,"depth":96,"text":604},{"id":637,"depth":96,"text":638},"Động Bạch Á ở Nga Thiện (nay thuộc xã Ba Đình), Nga Sơn — hang đá thờ Phật lưu giữ đôi rồng đá tạc từ đá vôi trắng mang phong cách thời Hồ, cùng nhiều tượng cổ và thơ đề quý hiếm.",{},"\u002Fdanh-thang\u002Fdong-bach-a",{"title":572,"description":647},"danh-thang\u002Fdong-bach-a",[110,653,465,654],"động","di sản","faXbnEXjmJsfz41efErXR8ydh0hzJLfBRwfXh1xQQtc",{"id":657,"title":658,"body":659,"date":209,"description":760,"extension":102,"image":103,"meta":761,"navigation":105,"path":762,"seo":763,"stem":764,"tags":765,"xa":466,"xepHang":767,"__hash__":768},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fdong-tu-thuc.md","Động Từ Thức (động Bích Đào) — \"Nam thiên đệ nhất động\"",{"type":8,"value":660,"toc":755},[661,688,692,714,717,721,732,741,748,752],[11,662,663,664,667,668,671,672,133,674,676,677,680,681,684,685,34],{},"Nằm trong dãy núi đá vôi phía bắc Nga Sơn, ",[15,665,666],{},"động Từ Thức"," — còn gọi là\n",[15,669,670],{},"động Bích Đào"," — là thắng cảnh nổi tiếng bậc nhất của vùng đất này.\nĐộng thuộc địa bàn xã ",[15,673,465],{},[15,675,400],{},". Năm ",[15,678,679],{},"1992",",\nđộng được công nhận là ",[15,682,683],{},"di tích thắng cảnh cấp quốc gia",", và từ lâu đã được\nngười xưa ngợi ca là ",[139,686,687],{},"\"Nam thiên đệ nhất động\"",[36,689,691],{"id":690},"hang-động-của-những-nhũ-đá-kỳ-ảo","Hang động của những nhũ đá kỳ ảo",[11,693,694,695,698,699,702,703,706,707,710,711,34],{},"Từ chân núi, du khách leo hơn ",[15,696,697],{},"trăm bậc"," qua tán cây rừng để lên tới cửa động.\nTrong lòng núi mở ra một không gian rộng, vòm trần cong cao chừng ",[15,700,701],{},"40m",",\nđiểm tô bởi vô số ",[15,704,705],{},"nhũ đá"," hình thù kỳ lạ. Người xưa đặt tên cho từng khối\nthạch nhũ theo trí tưởng tượng: kho vàng, kho bạc, kho muối, buồng tắm của tiên,\nđàn tiên, quả đào tiên… Chính những nhũ đá ",[15,708,709],{},"hình trái đào"," đã cho động\ncái tên ",[15,712,713],{},"Bích Đào",[11,715,716],{},"Càng vào sâu, lòng động càng huyền ảo với hồ nước ngầm trong vắt và những khối\nđá trắng. Ánh sáng lọt qua khe núi khiến cảnh vật lung linh như chốn bồng lai —\nđúng như khung cảnh mà truyền thuyết chọn làm nơi tiên ở.",[36,718,720],{"id":719},"nơi-từ-thức-gặp-tiên","Nơi Từ Thức gặp tiên",[11,722,723,724,727,728,731],{},"Động gắn liền với truyền thuyết chàng ",[15,725,726],{},"Từ Thức"," — một người từng làm quan\ndưới thời Trần — từ bỏ chốn quan trường, ngao du sơn thủy, rồi lạc vào cõi tiên\nvà nên duyên cùng nàng ",[15,729,730],{},"Giáng Hương",". Đến khi nhớ nhà tìm về, chàng mới hay\nchốn cũ đã đổi thay, người xưa không còn.",[79,733,734],{},[11,735,736,737],{},"Đọc trọn câu chuyện: ",[85,738,740],{"href":739},"\u002Fsu-tich\u002Fdong-tu-thuc","Sự tích Từ Thức gặp tiên ở động Bích Đào",[11,742,743,744,747],{},"Trên vách đá cửa động còn lưu bút tích, thơ đề của các bậc danh nho xưa —\ntrong đó có ",[15,745,746],{},"Lê Quý Đôn"," — dấu vết cho thấy động đã là điểm đến của tao nhân\nmặc khách từ nhiều thế kỷ trước.",[36,749,751],{"id":750},"đường-về-thăm-động","Đường về thăm động",[11,753,754],{},"Động Từ Thức nằm ở phía bắc Nga Sơn, gần ranh giới với vùng Phát Diệm (Ninh Bình),\ncách trung tâm Nga Sơn không xa. Từ cảnh đẹp thiên nhiên mang màu sắc tín ngưỡng\ndân gian, nơi đây nay đã thành điểm tham quan quen thuộc trong hành trình khám phá\nNga Sơn — mảnh đất của sự tích, của núi và của biển.",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":756},[757,758,759],{"id":690,"depth":96,"text":691},{"id":719,"depth":96,"text":720},{"id":750,"depth":96,"text":751},"Động Từ Thức, hay động Bích Đào, ở Nga Thiện (nay thuộc xã Ba Đình), Nga Sơn — hang động đá vôi được công nhận thắng cảnh cấp quốc gia năm 1992, gắn với truyền thuyết Từ Thức gặp tiên.",{},"\u002Fdanh-thang\u002Fdong-tu-thuc",{"title":658,"description":760},"danh-thang\u002Fdong-tu-thuc",[110,666,465,766],"du lịch","Di tích thắng cảnh cấp quốc gia (1992)","fhnWn7AYbn7GTomREcBIksBSLjjeY3DNxhp_TQ3tTZA",{"id":770,"title":771,"body":772,"date":209,"description":871,"extension":102,"image":103,"meta":872,"navigation":105,"path":873,"seo":874,"stem":875,"tags":876,"xa":466,"xepHang":103,"__hash__":877},"danhThang\u002Fdanh-thang\u002Fnui-chu-than.md","Chữ \"Thần\" trên vách núi Thạch Bi — bí ẩn nơi cửa Thần Phù",{"type":8,"value":773,"toc":866},[774,791,795,810,817,821,843,847,857,863],[11,775,776,777,780,781,783,784,786,787,790],{},"Trên vách ",[15,778,779],{},"núi Thạch Bi"," — thuộc xã ",[15,782,465],{}," cũ, nay là ",[15,785,400],{}," — có một\nchữ ",[15,788,789],{},"\"Thần\" (神)"," khổng lồ khắc sâu vào đá, hàng trăm năm nay vẫn là một bí ẩn chưa\ncó lời giải trọn vẹn.",[36,792,794],{"id":793},"chữ-đại-tự-trên-vách-đá","Chữ đại tự trên vách đá",[11,796,797,798,801,802,805,806,809],{},"Chữ \"Thần\" lớn cỡ một chiếc chiếu — rộng khoảng ",[15,799,800],{},"3m",", cao chừng ",[15,803,804],{},"3,5m"," — nằm ở\nđộ cao khoảng ",[15,807,808],{},"20m"," trên một mặt đá phẳng dựng đứng. Nét chữ khỏe khoắn, uy nghi,\nnhìn từ xa đã thấy rõ.",[11,811,812,813,816],{},"Điều khiến chữ \"Thần\" trở thành huyền thoại là: ",[15,814,815],{},"không ai biết chữ được khắc từ bao giờ,\ndo ai khắc và khắc bằng cách nào",". Quanh vị trí ấy không có đường lên, không có điểm bám,\nkhiến kỹ thuật tạo nên chữ đại tự này đến nay vẫn là câu đố với giới nghiên cứu.",[36,818,820],{"id":819},"những-truyền-thuyết","Những truyền thuyết",[822,823,824,832],"ul",{},[825,826,827,828,831],"li",{},"Nhiều tư liệu cho rằng chữ \"Thần\" gắn với ",[15,829,830],{},"vua Lê Thánh Tông"," — vị vua từng nhiều lần\nđề thơ, để lại bút tích ở các cửa biển miền Bắc Trung Bộ.",[825,833,834,835,838,839,842],{},"Một thuyết khác chép rằng năm ",[15,836,837],{},"Tân Mão (1771)",", ",[15,840,841],{},"chúa Trịnh Sâm"," trên đường qua đây,\ncảm cảnh non nước hùng vĩ mà cho người khắc chữ lên núi.",[36,844,846],{"id":845},"nơi-cửa-biển-hiểm-trở","Nơi cửa biển hiểm trở",[11,848,849,850,853,854,34],{},"Hàng nghìn năm trước, vùng Nga Sơn còn là đảo hoang giữa biển, và ",[15,851,852],{},"chân núi Thạch Bi\nchính là nơi cửa biển Thần Phù"," — cửa ải hiểm yếu bậc nhất trên đường thủy Bắc – Nam,\nnơi lưu truyền câu ",[139,855,856],{},"\"Lênh đênh qua cửa Thần Phù \u002F Khéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm\"",[79,858,859],{},[11,860,517,861],{},[85,862,169],{"href":168},[11,864,865],{},"Chữ \"Thần\" trên núi Thạch Bi vì thế không chỉ là một kỳ tích khắc đá, mà còn là chứng\ntích cho vị thế đặc biệt của Nga Sơn nơi ranh giới sông – biển suốt chiều dài lịch sử.",{"title":95,"searchDepth":96,"depth":96,"links":867},[868,869,870],{"id":793,"depth":96,"text":794},{"id":819,"depth":96,"text":820},{"id":845,"depth":96,"text":846},"Chữ \"Thần\" (神) khổng lồ khắc trên vách núi Thạch Bi ở Nga Thiện (nay thuộc xã Ba Đình), Nga Sơn — bí ẩn không rõ ai khắc và khắc bằng cách nào, tương truyền gắn với vua Lê Thánh Tông và cửa biển Thần Phù.",{},"\u002Fdanh-thang\u002Fnui-chu-than",{"title":771,"description":871},"danh-thang\u002Fnui-chu-than",[110,779,217,465],"aHnWx0Tt4ZPC6NNF4DlloGmLaBSgcsa1I-iypEvZSk4",1784273444196]